Bosnië en Herzegovina

Gebruikersavatar
Boudewijn Atsma
Berichten: 750
Lid geworden op: do jun 30, 2022 12:04 am

Re: Bosnië en Herzegovina

Bericht door Boudewijn Atsma »

Wikipedia:

Srđa Pavlović of the University of Alberta, a Serbian-Montenegrin historian specializing in the political and cultural history of the South Slavs during the 19th and 20th centuries, wrote that "(s)ince mid-1990s the denying of the Srebrenica genocide has been a main feature of all of General MacKenzie's public addresses on the breakup of Yugoslavia", adding that the "majority of scholars specializing in the Balkan history and the breakup of Yugoslavia view Major General MacKenzie as a promoter of a narrative that denies Serbia's responsibility in that bloody breakup and as someone who disputes the evidence of genocide committed in Srebrenica that was presented to the ICTY in The Hague"[11] The 2000 book The Lion, the Fox, and the Eagle by Carol Off, which devotes a third of its content to MacKenzie's role in Yugoslavia, claims that MacKenzie was willfully ignorant of the Bosnian political situation and was manipulated into being a vehicle of pro-Serb propaganda.[12] In 1993, investigative reporter and Pulitzer Prize–winning journalist Roy Gutman accused Mackenzie of having two trips to Washington D.C., one to speak in front of the Heritage Foundation and the other to appear as an expert witness for the House of Representatives Armed Services Committee, funded by SERBNET, a Serbian-American lobbyist group. In a telephone interview with Gutman, MacKenzie responded, "It wouldn't surprise me if there was some Serbian involvement considering who initiated the contract; however I would be very disappointed if that were the case."[13] The day after the interview, an article appeared in Newsday suggesting that MacKenzie was on the Serbian payroll. When MacKenzie confirmed the source of the funds was indeed SERBNET, he donated the entire fee to the Canadian Federation of Aids Research (CANFAR).[13] However, UN officials ultimately criticised his "lack of judgment" in the matter.[14]
Gebruikersavatar
Boudewijn Atsma
Berichten: 750
Lid geworden op: do jun 30, 2022 12:04 am

Re: Bosnië en Herzegovina

Bericht door Boudewijn Atsma »

Gebruikersavatar
Ariel
Berichten: 83998
Lid geworden op: wo apr 07, 2004 10:30 pm

Re: Bosnië en Herzegovina

Bericht door Ariel »

Ik denk niet dat het slim is om Bosnië een EU-lidmaatschap te geven.
Spanningen in Bosnië lopen op, Nederland overweegt militairen te sturen

De spanningen in Bosnië en Herzegovina zijn ook 27 jaar na de oorlog nog dagelijks voelbaar. In het Servische deel van de ‘verzamelrepubliek’ krijgen Russische invloeden steeds meer voet aan de grond, ziet de Nederlandse ambassadeur in het land. Nederland overweegt militairen naar het land te sturen.

Laatst bestelde Jan Waltmans, sinds een jaar ambassadeur in Bosnië en Herzegovina, een Sarajevsko, het lokale biertje uit Sarajevo. Alleen: hij was niet in Sarajevo, maar nét buiten de hoofdstad, in het Servische deel van het land. En dus zei de ober afgemeten: ,,Dát verkopen we hier niet.’’

De anekdote illustreert hoe ogenschijnlijk onschuldige zaken als een lokaal pilsje in dit land al ‘heel gevoelig’ kunnen liggen, zegt Waltmans. ,,Nog altijd.’’ Dat heeft alles te maken met de oorlog uit de jaren 90 – 27 jaar geleden – en hoe er sindsdien eigenlijk nauwelijks werk wordt gemaakt van échte verzoening. ,,Dat is zorgelijk.’’

Zwart-wit foto's
Vooral rond de herdenking van de genocide in Srebrenica, 11 juli, nemen de spanningen toe. Dit jaar werden op de toegangsweg naar de begraafplaats en herdenkingsplek tientallen zwart-wit foto’s op houten stokjes gezet: de gezichten van Serviërs die in de oorlog omkwamen. Een paar jaar geleden, zegt Waltmans, was er een groot popconcert waar de partner van een veroordeelde oorlogsmisdadiger optrad.

,,Het verdriet bij alle bevolkingsgroepen is vanzelfsprekend, en in een oorlogssituatie worden aan alle kanten misdrijven gepleegd. Maar als je dit doet op het moment van de herdenking van Srebrenica, is dat een bewuste keuze om de ander pijn te doen. Dat draagt niet bij aan verzoening, over en weer respect tonen voor andermans verdriet.’’

Drie bevolkingsgroepen
Bosnië en Herzegovina is een ingewikkeld land. In 1995 werd kort na de oorlog aan de onderhandelingstafel in het Amerikaanse Dayton het uiteengevallen Joegoslavië in zes nieuwe landen verdeeld, waar Bosnië en Herzegovina er één van is. Dat land bestaat op zijn beurt uit twee delen: de federatie van Bosnië en Herzegovina, waar vooral Kroaten en Bosnische moslims wonen, en de Servische republiek Republika Srpska (niet te verwarren met Servië).

In het land moeten de drie bevolkingsgroepen, ooit vijanden, vreedzaam samenleven. Bij conflicten beslist de internationale Hoge Vertegenwoordiger, nu Duitser Christian Schmidt, als een soort scheidsrechter wat er dan moet gebeuren.

Die ander, zo wordt hen voorgehou­den, heeft opa vermoord en het huis afgepakt. Daar begint het mee, al op jonge leeftijd

Dat is ook wel nodig, want de verdeeldheid is groot. Scholen, bijvoorbeeld, kennen drie versies van geschiedenisles, waarin kinderen te horen krijgen dat vooral de ándere twee bevolkingsgroepen fout waren in de oorlog. ,,Die ander, zo wordt hen voorgehouden, heeft opa vermoord en het huis afgepakt. Daar begint het mee, al op jonge leeftijd.’’

De media zijn ook in handen van die politieke elite, die maar één kant van het verhaal belichten. ,,We zien nu allemaal in Rusland wat het effect kan zijn van zulke propaganda. Als je de hele dag een bepaalde boodschap tot je krijgt, via school, via de media, via je sportclub, de speech van je burgemeester, dan ga je op een bepaalde manier denken.’’

Genocide wordt ontkend
Zo wordt de genocide in Srebrenica, waar meer dan achtduizend Bosnische moslimmannen- en jongens werden gedood, aan Bosnisch Servische zijde steeds vaker ontkend. Waltmans: ,,Soms subtiel, soms hardop. Dan wordt er in toespraken voor de eigen achterban gezegd: het was geen genocide, maar gewoon oorlog.’’ Op verschillende plekken duiken muurschilderingen op van Ratko Mladic, de Bosnisch-Servische opperbevelhebber die bekendstaat als ‘de slager van Srebrenica’. ,,En die worden dan door de Bosnisch-Servische autoriteiten niet overgeschilderd.’’

Alsof dat niet genoeg reden tot zorg is, mengen ook China en, met name aan de Servische kant, Rusland zich in het land. ,,Milorad Dodik, de president van de Republika Srpska, heeft het voortdurend over ‘zijn grote vrienden Poetin en buitenlandminister Lavrov’. Hij reist ook regelmatig naar Rusland en doet uitspraken die erop duiden dat hij de Russen als zijn grootste vrienden beschouwt.’’

Of dat in de praktijk ook tot vergaande relaties leidt, kan Waltmans ‘niet overzien’. ,,Maar het is duidelijk dat een deel van de politieke leiders in Bosnië warme banden onderhoudt en wil onderhouden met Rusland. De Bosnisch-Servische leiders staan ook minder positief tegenover EU-lidmaatschap.”

Alarmbellen
Dat Bosnische politici jubelen over hun contacten met Rusland laat in Brussel en elders in de EU de alarmbellen afgaan. Júist in het licht van de oorlog in Oekraïne. Door de Russische inval wordt het risico op ‘verscherpte verhoudingen’ op de Balkan groter geacht.

Nederland overweegt daarom ook militairen te leveren aan de Europese vredesmissie die sinds 2004 toeziet op de naleving van het vredesverdrag. Rust op de Balkan, zegt ambassadeur Waltmans, is immers ook in Nederlands belang. ,,Stabiliteit zorgt bijvoorbeeld dat de economie zich gaat ontwikkelen: dat is goed voor de mensen hier, en goed voor onze handelsbetrekkingen.’’

Of de vlam weer in de pan kan slaan? Waltmans: ,,Dat kun je niet voorspellen. Het is te hopen dat een nieuw conflict kan worden voorkomen.’’

Er zijn wel maatregelen genomen om de kans op gewelddadigheden te verminderen: zo heeft het land een gezamenlijk leger en beperkte bewapening. De EUFOR-missie houdt met duizend militairen ook een oogje in het zeil.

Nee, een positief verhaal heeft Waltmans niet, erkent hij. ,,Als je in dit soort moeilijke landen werkt, moet je het niet om laten slaan in frustratie. Dat heeft weinig zin. Je zoekt voortdurend naar lichtpunten. Met beter bestuur, een rechtsstaat die functioneert, minder corruptie en het juiste beleid, denkt Waltmans, zou het land ‘enorm kunnen profiteren’. ,,En zou dan ook zeker passen binnen de Europese Unie.’’

Sinds de Oekraïne-oorlog gaan er stemmen op om Balkanlanden sneller uitzicht te geven op EU-lidmaatschap, om te voorkomen dat landen in de Russische invloedssfeer terechtkomen. Kroatië is al lid, Servië is kandidaat-lid en Bosnië en Herzegovina is potentieel kandidaat-lid.

Landen die lid willen worden van de EU moeten aan een reeks eisen voldoen. Waltmans vergelijkt een recente evaluatie van die lijst door de Europese Commissie met een verkeerslicht. ,,Bij andere kandidaat-lidstaten zie je al onderwerpen groen en oranje kleuren. Maar bij Bosnië staan alle seinen op rood.’’

Een meerder­heid van de bevolking, 60 tot 65 procent, wil ook lid worden van de EU. Nu al verruilt een gigantisch aantal jonge Bosniërs het land voor West-Europa

Terwijl het land wel potentie heeft, vindt de ambassadeur, die eerder in Libanon, Irak en Afghanistan werkte. ,,Er zijn veel natuurlijke bronnen. Er liggen kansen in de bosbouw, toerisme – het land is prachtig: je kunt wandelen, raften, het is een outdoorparadijs – en waterkrachtenergie. Maar om het echt een boost te geven zijn de hervormingen zo belangrijk: als je eenmaal lid van de EU bent, is het veel makkelijker om te importeren en te exporteren.’’

Trend
Een meerderheid van de bevolking, 60 tot 65 procent, wil ook lid worden van de EU. Nu al verruilt een gigantisch aantal jonge Bosniërs het land voor West-Europa. Vorig jaar 140.000, zegt Waltmans, en voor dit jaar staat de teller al op hetzelfde aantal. ,,Op een bevolking van ruim 3,5 miljoen is dat écht heel veel. Als die trend doorzet, dan heb je bijna geen jonge mensen meer in het land.’’

Zonder die jongeren kan de haperende economie van het land, die al gebukt gaat onder hoge inflatie, jeugdwerkloosheid en hoge benzineprijzen, helemaal instorten. Dat zorgt, zegt Waltmans, voor een ‘gevoel van alertheid en enige spanning’. Hij hoopt dat het de politieke leiders wakker schudt, dat zij bijvoorbeeld corruptie aanpakken, hervormingen doorvoeren, al zijn het maar kleine stapjes. ,,Dat zou voor de bevolking zo belangrijk zijn. Mensen willen een baan, naar een ziekenhuis kunnen zonder eerst extra geld te betalen voor een afspraak.’’

Ook de bevolkingsgroepen moeten tot elkaar komen, maar de politieke elite doet daar niks aan, constateert de ambassadeur. ,,Die benadrukt voortdurend de identiteit van de eigen groep.’’

Recent nodigde Waltmans Bosnisch-Servische politici uit om met hem naar Srebrenica te gaan, om daar met nabestaanden te spreken. Tot nu toe accepteerde niemand zijn uitnodiging. ,,Dat ligt voor hen heel moeilijk. Ze zeggen: de verkiezingen van oktober moeten eerst achter de rug zijn. Ik hoop dat iemand daarna de moed heeft om dat wél te doen.’’
The heart of the wise inclines to the right,
but the heart of the fool to the left.
Plaats reactie