Aboutaleb: 'Onze Grondwet beste waarborg tegen de sharia'

Plaats reactie
Sjeng
Berichten: 5516
Lid geworden op: di dec 07, 2004 3:52 am

Aboutaleb: 'Onze Grondwet beste waarborg tegen de sharia'

Bericht door Sjeng »

Cirkelen rond de onmacht
'Het is mijn diepste wens met de Hofdstadgroep te praten'

Bron: Binnenlands Bestuur (4 maart 2005, Interview)

Door Sjors van Beek en Martijn van der Kooij

De radicale islam is een grote bron van zorg voor de Amsterdamse wethouder Ahmed Aboutaleb (PvdA). Maar als wethouder heeft hij niet meer instrumenten dan de dialoog. 'Als ze lak hebben aan wat ik zeg? Dan kan ik dus niks'

'Het went niet, die beveiliging', zegt Aboutaleb in zijn werkkamer op het Amsterdamse stadhuis. 'Je bent als het ware een sociale gevangene. In het privé-domein heb ik zo goed als geen bewegingsvrijheid. Ik moet iets regelen als ik naar mijn ouders ga, of naar een café. In de bioscoop zitten de bewakers naast me.'

Sinds 2 november vorig jaar, de dag van de moord op cineast Theo van Gogh, wordt de Amsterdamse wethouder bewaakt. 'Al is dat in feite toeval. Er is geen verband met die moord. De bedreiging aan mijn adres dateert al van juni 2004, sinds mijn uitspraken over "De weg van de moslim" (een boek waarover vorig jaar veel commotie ontstond vanwege de oproep 'sodomieten' [= homoseksuelen] met hun hoofd naar beneden van hoge gebouwen te gooien, red.). De brief waarin die bedreiging stond, kwam pas bij invallen op 2 november boven water.'
Aboutaleb beseft dat hij dus maanden gevaar heeft gelopen zonder dat hij het wist.

In zijn werk wordt hij nauwelijks gehinderd door de dreiging waaraan hij blootstaat, stelt de stadsbestuurder met sociale zaken, jeugd, onderwijs en diversiteit in zijn portefeuille. 'Wethouder van mensen, zeg ik wel eens.'
Aboutaleb gelooft in rechtstreeks contact met de burgers, de straat op, een 'stadswandeling' over de Albert Cuijp. 'De bewakers lopen onopvallend mee en ik knoop hier en daar een praatje aan.' Eén of tweemaal is volgens hem een publieksoptreden 'om redenen van veiligheid' niet doorgegaan.

Angst zegt hij niet te hebben. 'Ik kan me er echt niets bij voorstellen dat ik door wat ik zeg zoeits radicaals bij mensen teweegbreng. Ik vertrouw op de professionaliteit van de mensen die me bewaken.' Maar 'idioot' vindt hij het allemaal wel. 'Idioot dat het klimaat hier zo veranderd is. Ik heb nog het lieflijke Nederland voor ogen waarin premier Kok op straat rozen kocht voor zijn lieve Rita.'



Sharia
De doodsbedreigingen aan het adres van Aboutaleb komen uit de radicaal islamitische hoek. Nederland telt zo'n één miljoen moslims, Amsterdam 120.000. 'En die hebben we nog lang niet allemaal tot medestanders gemaakt. Er is een lange weg te gaan', aldus Aboutaleb die op zijn vijftiende naar Nederland verhuisde. Zijn woorden roepen de vraag op: medestanders waarin, waarvan? Kent diversiteit een bepaalde bandbreedte? Wat zijn de kernwaarden van deze samenleving, wat is acceptabel en wat is dat niet? Waar liggen de grenzen van vrijheid van meningsuiting, van vrijheid van godsdienst? En welke middelen heb je als overheid om die grenzen te bewaken?

Aboutaleb constateert dat Nederland weinig conseqeuent is. 'Als El Moumni zijn homo-onvriendelijke uitspraken doet, vraagt men Kamerbreed te onderzoeken of hij vervolgd kan worden. Over Van Gogh die moslims geitenneukers noemde, is dat nooit gezegd. Vind je het gek dat moslims dan denken: hier wordt met twee maten gemeten?'

Al eerder maakte de Amsterdamse wethouder duidelijk wat volgens hem de kernwaarden zijn waaraan iedere inwoner van het land zich zou moeten verbinden. Schikken of vertrekken, zo noemde hij het in een inmiddels fameuze toespraak in de Al Kabir moskee de dag na de moord op Van Gogh. 'Als je diep in je hart grote problemen hebt met abortus, euthanasie, porno en de scheiding tussen Kerk en Staat, dan moet je niet ten strijde trekken tegen deze samenleving. Dan heb je hier niets te zoeken', zo formuleert hij het nu.
'Schikken betekent in mijn visie: meedoen met het politiek systeem. De kernwaarde daarbij is: als je verandering wilt, moet je daar via de democratisch weg aan werken.'
Maar wat als een groepering er in dreigt te slagen om langs democratische weg de sharia, de islamitische rechtspraak in te voeren? Aboutaleb wuift het weg. 'In welk land ter wereld is de sharia ingevoerd? Het is zó'n ideaaltypisch model, volkomen leven naar het woord van God, het systeem is gewoon te ingewikkeld om het echt toe te passen.'

Dat gezegd hebbende wil Aboutaleb de hypotetische exercitie wel maken. 'In Nederland kán de sharia niet. Er is gewoon geen plaats voor in een land als dit, met zoveel religies en culturele opvattingen. Onze Grondwet is de beste waarborg tegen de sharia. We toetsen immers alles aan die Grondwet en alleen al artikel 1 (het anti-discriminatieartikel, red.) verhindert de invoering van de sharia.'

Hofstadgroep
Blijft de vraag: hoe om te gaan met anti-democratische opvattingen? Welke rol is er voor de overheid, lokaal dan wel landelijk?
Ook Aboutaleb komt er niet helemaal uit, zo blijkt. Wat kun je met woorden, wanneer zijn daden vereist en wat kun je als bestuurder daadwerkelijk? Aboutaleb: 'Ik vind dat zo'n El Moumni de dingen die hij zei, niet moet zeggen. Dat is mijn persoonlijke opvatting, maar ik heb nooit gezegd dat hij het niet mág zeggen.'

Aboutaleb verzekert dat hij ook tijdens gesprekken met moskeebesturen en imams zegt waar het op staat. 'De vrijheid van meningsuiting is geen vrijbrief voor orthodoxen of fundamentalisten. Hier in de stad zijn zeer orthodoxe joden, sommigen van hen zullen minister Verdonk ook nooit een hand geven, maar daar hoor je nooit iemand over. Er is sprake van vervaging van woordgebruik. Radicaal is echt iets anders dan orthodox of fundamentalistisch. Het wordt ernstig als mensen op basis van hun denken of hun geloof, door een goeroe of een boek ertoe worden aangezet anderen het leven zuur te maken, gewapenderhand of anderszins. Dan is er een grens overschreden. Die grens is de wet.'

Het aanpakken van wetsovertredingen is de taak van het Openbaar Ministerie, 'en zoals u weet ga ik niet over de aansturing daarvan'.
Dan rest dus de vraag: wat te doen als een radicaal moskeebestuur of een radicale imam zegt: wij hebben lak aan de persoonlijke opvattingen van de bestuurder Aboutaleb?
Het is even stil. 'Dan kan ik als wethouder dus niks', zegt hij. Gevolgd door: 'Ze hebben het echter nog nooit gezegd. Een moskeebestuur realiseert zich terdege dat het deel uitmaakt van de samenleving en van alle kanten in de gaten wordt gehouden.'

Met de moskeeën is Aboutaleb volop in gesprek, maar tot de meest extremistische groepen heeft hij geen toegang. Toch zou hij dat graag willen. Hij vertelt dat hij een poging heeft ondernomen in gesprek te raken met de leden van de Hofstadgroep, de groep extremisten rond onder meer de broers Jason en Jermaine W. en Samir A., die momenteel voor de rechter staat. Aboutaleb: 'Het is mijn diepste wens met hen te praten. Niet om ze op andere gedachten te brengen, maar om hun intrinsieke beweegredenen te leren kennen.'
Wat drijft deze jongens? Is het bovenal het buitenlands beleid van Nederland, de aanwezigheid in Irak? Is het de behandeling van moslims in Nederland? De stokkende integratie?

'Het kan heel goed zijn', denkt Aboutaleb, 'dat het vooral te maken heeft met de internationale situatie van moslims wereldwijd tegen de rest en dus minder met de situatie in Nederland zelf.' De wethouder heeft zijn wens uitgesproken tegenover het Openbaar Ministerie, maar tot op heden is een ontmoeting met de leden van de radicale beweging uitgebleven.
Een paar dagen na het vraaggesprek laat hij via zijn woordvoerder weten dat hij niet met Mohammed B., de verdachte van de moord op Van Gogh, in contact wenst te komen. 'De wethouder wil spreken met jongens die dreigen de kant van Mohammed B. op te gaan. Hij wil niet spreken met iemand die van moord wordt verdacht, dat is voor hem de absolute grens.'

Risicofactor
De leden van de Hofstadgroep zijn veelal jonge twintigers die in Nederland zijn opgegroeid, de taal machtig zijn en hier hun opleiding hebben voltooid. Het past in het beeld dat er, tegen de verwachtingen in, ook in de derde generatie allochtonen van alles misgaat. Psychiaters die de gezinnen van criminele harde-kernjongeren bezoeken, schrikken van wat ze aantreffen. De aanwas van (Marokkaanse) harde kernjeugd lijkt niet tot staan gebracht. In een nog niet gepubliceerd rapport van het Verwey Jonker Instituut wordt de groep 'twaalf min' aangemerkt als risicofactor. Het baart ook verantwoordelijke wethouder Aboutaleb ernstig zorgen.

'Mijn politieke opvatting is, dat de jeugd hier in Amsterdam substantieel meer aandacht moet krijgen. De focus moet verlegd. We investeren maar in bruggen, in een Zuidas, in asfalt. Dat is niet verkeerd, maar investeringen in infrastructuur renderen alleen als er een bijbehorend human capital is. Dat is de laatste jaren onvoldoende onderkend. Als je een brug bouwt, zie je als wethouder meteen: kijk, die heb ik neergezet. Investeringen in de jeugd zijn voor de lange termijn, je begint als ze vier jaar oud zijn en je ziet pas resultaat als ze zestien zijn.'

Toch zijn die investeringen onontkoombaar, vindt de portefeuillehouder jeugd en onderwijs. 'Stads-, stadsdeel- en schoolbesturen zijn momenteel in gesprek om de bestaande mentoraten die we al kennen van middelbare scholen uit te breiden naar de groepen 7 en 8 van de basisscholen. Dan gaat het dus om kinderen van zo'n elf jaar oud. De huidige jongerenloketten voor jeugd van achttien tot en met drieëntwintig jaar willen we ook toegankelijk maken voor jongeren vanaf vijftien jaar, zodat we die categorie jongeren aan zakgeldbaantjes en stageplaatsen kunnen helpen. En thuis de beschikking hebben over een pc en een internetverbinding is inmiddels onlosmakelijk verbonden met het recht op onderwijs', zo geeft de opvolger van Rob Oudkerk wat voorzetten voor de nieuwe koers.

Littekens
De slotvraag is bijna onvermijdelijk: is Ahmed Aboutaleb op de eerste plaats Nederlander of Marokkaan? Hij glimlacht. 'Dat zijn spelletjes', zegt hij aanvankelijk. 'Ik heb al eens gezegd: het helpt enorm om je rustig te voelen op de plaats waar je bent. Als ik hier kom te overlijden, hoeft mijn stoffelijk overschot niet naar Marokko te worden gebracht. Helaas is een nichtje van mij onlangs overleden. Ik was blij getroffen door het besluit van haar ouders om het kindje in Rotterdam te begraven. Dat is een eerste signaal dat er een band is met dit land.'

'Maar ik vind het niet eerlijk om te verlangen dat ik een band doorknip met mijn geboorteland. Dat is niet fair. Ik heb honderd paar schoenen versleten in Marokko. Littekens van de stenen in mijn gezicht. Nee, ik vind het geen vervelende vraag, behalve als er achterzit dat je hier alleen mag horen als je alle schepen achter je verbrand hebt.'

De vraagtekens bij zijn loyaliteit storen hem wel. 'Volgens mij verdedig ik de kernwaarden van deze samenleving als geen ander hardop.' Maar als Nederland tegen Marokko voetbalt, voor wie juicht Aboutaleb dan?
Met een ernstig gezicht: 'Dan heb ik een probleem.'
Iznogoodh
Berichten: 1716
Lid geworden op: ma jun 14, 2004 6:14 pm

Bericht door Iznogoodh »

Een vent die er geen doekjes om windt.

Iznogoodh
Onze Vader...
Die in de Hemel zijt...
Blijf daar...
Plaats reactie